Bits and Bobs bin bag characters looking curious thinking: exactly how big will the new recycling containers be?

Pam y cyflwynwyd y system newydd

Beth yw manteision ailgylchu rhagor o wastraff?

Mae’n lanach, yn iachach ac yn well i’n hamgylchedd, ac mae’n defnyddio llai o adnoddau naturiol ac yn arbed arian.

Drwy ailgylchu, gallwn arbed tua 10-15 miliwn tunnell o allyriadau carbon bob blwyddyn yn y DU. Mae hyn yn cyfateb i atal 3.5 miliwn o geir rhag gollwng mygdarth traffig a llosgi tanwydd.

Mae’n bosibl ailddefnyddio’r rhan fwyaf o’r eitemau y byddwn yn eu taflu i’r bin - er enghraifft, drwy ailgylchu caniau alwminiwm, gallwn arbed hyd at 95 y cant o’r ynni sydd ei angen i wneud caniau newydd o ddeunydd crai ffres, ac mae’r ynni sydd ei angen i greu dim ond un can newydd yn ddigon i droi teledu ymlaen am dair awr.

Mae pob eitem y byddwn yn ei hailgylchu’n gwneud gwahaniaeth, ac mae lle bob amser i ailgylchu rhagor. Yng Nghymru, rydym yn defnyddio 725,000 o boteli plastig bob dydd, ond dim ond hanner y rhain gaiff eu hailgylchu.

Pam y newidiodd y cyngor ei drefniadau casglu gwastraff yn ystod haf 2017?

Gan fod Llywodraeth Cymru yn cydnabod na all ein planed barhau i ymdopi â’r holl sbwriel rydym yn ei daflu ymaith, yn ei losgi neu’n ei roi’n ôl yn y ddaear.

Mae’r Llywodraeth wedi gosod targedau newydd ar gyfer y gwastraff o gartrefi y mae angen ei ailgylchu, sef 64 y cant yn 2019-20, a 70 y cant yn 2024-25.

Mae’r system newydd yn cael ei chyflwyno gan na fyddwn yn gallu cyrraedd y targedau hyn drwy barhau â’r system o gasglu gwastraff ar garreg y drws.

Mae’r system newydd wedi’i chyflwyno gan na fyddai’r hen system wrth ochr y ffordd wedi gwneud digon i helpu i gyrraedd y targedau ailgylchu hyn.

A oes cosb am beidio â chyrraedd y targedau newydd?

Byddwn – os bydd Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr yn methu’r targed ailgylchu o 64 y cant, hyd yn oed os dim ond 1% islaw’r targed ydym ni, gallwn wynebu dirwy o oddeutu £100,000. Mae hyn yn codi wrth i ni ostwng islaw’r targed, a’r trethdalwyr fydd yn talu’r gost.

Pe byddem ni wedi cadw ein hen system a chyflawni cyfradd ailgylchu o 58 y cant, byddai wedi arwain at ddirywion o bron i filiwn o bunnoedd y flwyddyn.

Sut aethoch chi ati i ddewis y system newydd?

Aethom ati i gynnal ymgynghoriad cyhoeddus eang gan weithio ochr yn ochr ag arbenigwyr WRAP Cymru a Kier, ein partneriaid ym maes gwastraff, i ddewis system a fydd yn caniatáu i deuluoedd ailgylchu cymaint o wastraff â phosibl.

Roedd angen dewis system y gellid ei defnyddio ym mhob un o gymunedau’r fwrdeistref sirol ac mewn ardaloedd daearyddol amrywiol (ar yr arfordir, yn ein trefi, mewn ardaloedd gwledig, yn y cymoedd etc).

Gan fod preswylwyr eisoes wedi arfer â defnyddio sachau ailgylchu, penderfynwyd mai fersiwn estynedig o’r system sachau ailgylchu fyddai’r dewis mwyaf priodol ar y cyfan.

Yn ôl i’r brig

Sut fydd y system newydd yn gweithio

Pam mae unigolyn sy’n byw ar ei ben ei hun yn cael yr un dyraniad gwastraff â theulu o bump?

Rydym wedi gorfod llunio gwasanaeth sy’n fforddiadwy ac sy’n diwallu anghenion y mwyafrif o drigolion. Er y gallai ymddangos yn annheg bod aelwyd lle mae rhywun yn byw ar ei ben ei hun yn cael ei drin yn yr un modd â theulu o bump, roedd yn rhaid cyfyngu rywsut, ac ar sail canfyddiadau cynghorau eraill sydd wedi cyflwyno cyfyngiadau tebyg, mae cyfyngiad o ddau fag yn bosibl i aelwyd o bump ar gyfartaledd.

A gaf i roi tri bag sbwriel allan un pythefnos ac wedyn un bag ar gyfer y casgliad nesaf?

Na chewch, ni fydd hi’n bosibl gwneud hyn. Pe byddai trigolion yn cael rhoi dau fag allan bob pythefnos ar gyfartaledd yn hytrach nag uchafrif o ddau fag, ni fyddai modd i’r casglwyr gwastraff wahaniaethu rhwng y rhai sy’n gweithredu ar sail dau fag bob pythefnos ar gyfartaledd, a’r rhai nad ydynt yn cydymffurfio drwy beidio ag ailgylchu’n llwyr.

O ganlyniad, ni fyddem yn gallu targedu ardaloedd lle mae angen i ni gymryd camau i gynghori trigolion tan fod unigolion wedi defnyddio eu bagiau i gyd oherwydd eu bod yn eu defnyddio’n rhy gyflym – erbyn hyn byddwn wedi colli’r cyfle i newid eu hymddygiad.

Sut y gallaf i wirio pryd y cynhelir fy nghasgliadau gwastraff ac ailgylchu?

Gallwch ddod o hyd i wybodaeth am amserlenni casglu yma.

A gaf i ‘ddyblu’r bagiau’ gan roi leinin bin yn y bagiau bin?

Cewch. Mae croeso i bawb ddefnyddio bag bin ar gyfer eu gwastraff a rhoi hwnnw yn y bagiau glas. Nid oes yn rhaid gallu gweld y gwastraff na’i roi yn rhydd yn y bagiau newydd.

Mae gennyf i deulu mawr ac mae fy nghynwysyddion ailgylchu bron yn gorlifo bob pythefnos. A yw hi’n bosibl cael rhai ychwanegol?

Ydy - nid oes terfyn ar faint yr ailgylchu y cewch ei roi allan, a gallwn ni ddarparu cynwysyddion ailgylchu ychwanegol i chi. Dim ond cynwysyddion ailgylchu swyddogol a dderbynnir ar gyfer eu casglu. I wneud cais am gynhwysyddion ychwanegol, ffoniwch 01656 643643 neu anfonwch neges e-bost i recyclingandwaste@bridgend.gov.uk gyda manylion llawn eich cyfeiriad, , neu gwnewch eich cais ar-lein.

Sut y gallaf i gael gwared ar wastraff miniog a chlinigol?

Os oes angen i chi gael gwared ar wastraff miniog, cysylltwch â Llinell Gwastraff Clinigol Bwrdd Iechyd Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg - 01792 285421 (Dydd Llun i ddydd Gwener rhwng 9am a 12 hanner dydd) a bydd aelod o’r tîm gwastraff clinigol yn cydgysylltu’r casgliad o’ch cartref. O ran gwastraff clinigol, dylai pobl sy’n trin eu hunain, ac nad oes ganddynt haint clinigol, roi gorchuddion a rhwymynnau yn eu bagiau sbwriel.

Pryd y caf i fy rholiau nesaf o fagiau gwyrdd ar gyfer gwastraff bwyd a bagiau bin glas?

Mae’r amserlenni ar gyfer pryd y caiff bagiau eu dosbarthu i bob rhan o’r fwrdeistref sirol ar gael yma.

Sut y gallaf i adrodd am gasgliad wedi’i fethu?

Ffoniwch 01656 643643 (+ dewis 2) neu anfonwch neges e-bost i recyclingandwaste@bridgend.gov.uk gyda manylion llawn eich cyfeiriad, neu gwnewch eich cais ar-lein.

Beth os bydd rhywun yn ychwanegu bag at bentwr cymydog?

Bydd swyddogion y cyngor yn archwilio unrhyw gamddefnydd o’r cynllun ac yn cymryd camau priodol - fodd bynnag, dylid nodi ein bod yn dymuno gweithio â phreswylwyr yn y lle cyntaf, a’u helpu nhw i ddod i arfer â defnyddio’r system ailgylchu cyn gynted â phosibl. Dim ond fel cam olaf y defnyddir gorfodi bob amser.

Yn fy stryd i, mae pawb yn rhoi eu bagiau gwastraff mewn un pentwr mawr. Sut y byddwch chi’n gwybod pwy a roddodd fwy na’u cyfyngiad i fagiau?

Mae trigolion mewn rhai ardaloedd wedi bod yn pentyrru eu bagiau ar ben y stryd i fod o gymorth i’r criwiau casglu, ond os oes mwy o fagiau nag y dylai fod (glas neu ddu) byddwn ni’n ymchwilio i benderfynu o ble y daeth y bagiau, yn ogystal â chynnal sesiwn addysgu ar y stryd - bydd gorfodi yn parhau i fod yn gam olaf.

Er bod casgliadau wedi eu gwneud yn draddodiadol o bentwr cymunedol ar ben y stryd mewn rhai ardaloedd, nid oes rheswm pam na chaiff preswylwyr roi eu bagiau y tu allan i’w heiddo ar ochr y ffordd yn hytrach. Felly, mae’n bosibl y gofynnir i drigolion beidio â phentyrru’r bagiau cyn bo hir.

Os yw rhywun yn aml yn rhoi mwy allan na’i gyfyngiad o ddau fag (naill ai drwy eu hychwanegu at bentwr ei gymdogion neu at bentwr cymunedol), bydd bagiau y person hwnnw yn cael eu defnyddio ynghynt nag y dylai ac ni fydd yn well allan o gwbl mewn gwirionedd. Bydd hyn yn dod i’r amlwg yn fuan gan y byddai’n ffonio/anfon negeseuon e-bost i ofyn am ragor o fagiau. Unwaith eto, ein pwyslais fyddai gweithio gyda nhw a chael gwybod beth yw’r problemau sy’n ei atal rhag ailgylchu.

Beth allaf i ei wneud i atal fy ngwastraff rhag denu fermin megis gwylanod a llygod mawr?

Yn y gorffennol, roedd fermin yn cael eu denu gan y gwastraff bwyd pan oedd wedi’i roi mewn bagiau bin, ac mae hyn wedi achosi trafferthion wrth i’r bagiau gael eu torri.

Gall preswylwyr osgoi'r problemau hyn drwy sicrhau bod yr holl wastraff bwyd wedi’i roi yn ddiogel i mewn yn eich cadi bwyd brown â chlo arno. Cesglir y gwastraff bwyd gyda’ch ailgylchu arall yn wythnosol.

Os oes gennych chi unrhyw becynnau bwyd neu ddiod i’w hailgylchu, rydym ni’n argymell eich bod yn golchi unrhyw weddillion bwyd/diod cyn eu rhoi allan i’w hailgylchu. Bydd hyn yn helpu i gadw eich cynwysyddion ailgylchu yn lân ac yn eu hamddiffyn rhag denu fermin.

Sut y gallaf i atal fy nghynwysyddion rhag cael eu chwythu i ffwrdd gan wyntoedd cryfion?

Hyd yn oed os nad oes unrhyw wydr i’w ailgylchu, byddem yn argymell rhoi eich cadi du allan fel y gallwn ni roi'r sachau ailgylchu oren, gwyn a glas i mewn i’r cadi du ar ôl casglu eich ailgylchu.

Beth allaf i ei wneud gyda gwastraff anifeiliaid anwes megis bagiau baw cŵn, baw cathod ac ati?

Bydd angen i wastraff anifeiliaid anwes fynd yn y bagiau gwastraff glas gyda gweddill eich sbwriel na ellir ei ailgylchu. Fel arall, gallwch fynd ag ef i’r ganolfan ailgylchu gymunedol. Rydym yn cynghori perchnogion cŵn i ddefnyddio’r biniau cyhoeddus sydd ar gael iddynt wrth fynd am dro. Os byddwch yn ailgylchu cymaint â phosibl, dylai perchennog anifeiliaid anwes arferol fod â digon o le yn ei fagiau sbwriel glas i ddal gwastraff eu hanifeiliaid anwes. Dulliau eraill o gael gwared ar y gwastraff hwn yw defnyddio treulwyr gwastraff anifeiliaid anwes ac abwydfeydd.

Yn ôl i’r brig

Help, eithriadau a gorfodaeth

Mae fy mherthynas oedrannus yn cael trafferthion cario ei gynwysyddion. A oes unrhyw gymorth ar gael iddo ef?

Oes. Gall pobl sy’n bodloni meini prawf cymhwysedd wneud cais a chael casgliad â chymorth yn eu cartrefi. I wneud cais, ffoniwch 01656 643643 (+ dewis 2) neu anfonwch neges e-bost i recyclingandwaste@bridgend.gov.uk

Pryd bydd y bagiau AHP yn cael eu casglu a faint gaf i eu rhoi allan?

Bydd y bagiau AHP yn cael eu casglu bob pythefnos ar yr un diwrnod â’ch sbwriel. Nid oes cyfyngiad ar y nifer o fagiau AHP y cewch eu rhoi allan.

A gaiff rhywun sy’n gofalu am ei wyrion gofrestru ar gyfer y casgliad AHP?

Na chaiff. Gan fod pobl sy’n gofalu am eu hwyrion fel rheol yn byw ar aelwyd ag uchafswm o ddau unigolyn, os ydynt yn ailgylchu cymaint â phosibl, dylai fod digon o le yn eu bagiau gwastraff glas ar gyfer y cewynnau y maent yn eu cronni wrth ofalu am eu hwyrion.

Fel arall, gellir rhoi’r cewynnau mewn bag a’u rhoi yn ôl i’r rhieni i’w rhoi yn eu bag AHP nhw, os ydynt wedi cofrestru ar gyfer y casgliadau.

Nid wyf i eisiau i bobl weld bod angen casgliad AHP ar aelod o fy nheulu. A oes unrhyw beth y gellir ei wneud drosof?

Bydd y mwyafrif o bobl sy’n defnyddio casgliadau AHP yn rhieni sy’n ailgylchu cewynnau, felly byddwn yn disgwyl i’r bagiau AHP fod wrth ochr y ffordd i’w casglu fel arfer. Fodd bynnag, rydym yn gwerthfawrogi y bydd rhai trigolion a fydd yn teimlo’n anghysurus bod cymydog yn gweld bod angen casgliad AHP arnynt, felly bydd modd i’r trigolion hyn ofyn am gasgliad cyfrinachol trwy gysylltu â Kier ar 01656 643643 neu trwy anfon e-bost i recyclingandwaste@bridgend.gov.uk. Gwneir penderfyniad ar gyfer pob cais ar sail yr achos unigol.

Rwy’n poeni am bobl yn gweld fy ngwastraff yn y bagiau Cynhyrchion Hylendid Amsugnol (AHP). A gaf i ddefnyddio leinin bin?

Cewch. Mae croeso i bawb ddefnyddio leinin bin ar gyfer eu gwastraff a rhoi hwnnw wedyn i mewn yn y bagiau AHP. Nid oes angen i’r gwastraff fod yn amlwg na chael ei roi yn rhydd yn y bagiau AHP.

A geir ailgylchu cynhyrchion hylendid menywod yn y casgliadau AHP?

Nac oes, dylid rhoi cynhyrchion hylendid menywod yn eich bagiau sbwriel gyda gweddill eich gwastraff.

Rwyf wedi cofrestru ar gyfer y casgliadau AHP ond rwyf wedi gorffen fy magiau. Sut y gallaf i gael rhagor?

Ffoniwch 01656 643643 (+ dewis 2) neu anfonwch neges e-bost i recyclingandwaste@bridgend.gov.uk i ofyn am ragor o fagiau. Sylwer y bydd angen i unrhyw aelwydydd sy’n defnyddio casgliadau AHP ailgofrestru’n flynyddol.

Rydym ni’n gartref mwy, ac felly rwyf wedi cofrestru i gael bagiau ychwanegol ond nid oes gennyf ddigon o fagiau. Sut y gallaf i gael rhagor?

Ffoniwch 01656 643643 (+ dewis 2) neu anfonwch neges e-bost i recyclingandwaste@bridgend.gov.uk i ofyn am ragor o fagiau. Sylwer y bydd angen i unrhyw aelwydydd sy’n defnyddio bagiau ychwanegol ailgofrestru’n flynyddol.

Beth am dai sy’n defnyddio tân glo yn bennaf i wresogi’r cartref, sy’n cynhyrchu llwch?

Gall y cartrefi hyn gofrestru i gael rhoi allan bag gwastraff cyffredinol ychwanegol. I gofrestru, ffoniwch 01656 643643 (+ dewis 2) neu anfonwch neges e-bost i recyclingandwaste@bridgend.gov.uk

Rwyf i’n ailgylchu popeth y gallaf, ond rwyf yn aml yn gweld tai eraill yn rhoi llwythi o fagiau bin allan. Beth ydych chi’n ei wneud i atal hyn?

Ysgrifennir at gartrefi nad ydynt yn gwneud digon i ailgylchu i’w hatgoffa am y trefniadau newydd. Bydd contractwyr ailgylchu’r cyngor, sef Kier, hefyd yn gosod sticeri ar unrhyw fagiau bib ychwanegol y mae cartrefi yn eu rhoi allan sydd dros y cyfyngiad gwastraff bob pythefnos.

Bydd angen i unrhyw un yn y sefyllfa hon gymryd ei fagiau â sticeri yn ôl oddi ar ochr y ffordd, edrych unwaith eto a yw’r bagiau yn cynnwys unrhyw ddeunyddiau ailgylchadwy, a naill ai rhoi ei wastraff yn ôl wrth ochr y ffordd ar gyfer ei gasgliad nesaf neu fynd ag ef i’r ganolfan ailgylchu gymunedol agosaf.

Fel y cam olaf un, rhoddir dirwy o hyd at £100 i’r rhai hynny sy’n torri’r rheolau’n gyson.

Yn ôl i’r brig

Canolfannau ailgylchu cymunedol

A gaf i fynd â gwastraff na ellir ei ailgylchu i’r Canolfannau Ailgylchu Cymunedol o hyd?

Cewch, ond nid yw’n bosibl erbyn hyn taflu bag du mewn sgip heb sicrhau bod yr holl ddeunyddiau ailgylchadwy wedi eu tynnu allan. Gofynnir i unrhyw un sy’n mynd â bagiau du i’r Ganolfan Ailgylchu Gymunedol agor y bagiau, tynnu allan pob eitem y gellir ei ailgylchu a’u rhoi yn y sgipiau ar wahân yn gyntaf.

Sut mae hyn yn gweithio?

Mae man wedi ei ddarparu lle y gellir rhoi’r bagiau ar fyrddau wrth ochr cynwysyddion ailgylchu. Bydd angen i breswylwyr agor y bagiau, tynnu allan unrhyw eitemau ailgylchadwy a’u rhoi yn y cynwysyddion perthnasol. Gellir gwaredu’r eitemau na ellir eu hailgylchu mewn cynhwysydd gwastraff tirlenwi ar wahân. Mae aelodau staff Kier ar gael yn ein Canolfannau Ailgylchu Cymunedol i roi cyngor a chymorth i ddefnyddwyr.

Argymhellir bod unrhyw un sy’n bwriadu mynd â gwastraff i Ganolfan Ailgylchu Gymunedol yn dosbarthu unrhyw wastraff ymlaen llaw fel y gellir gwaredu unrhyw ddeunyddiau ailgylchadwy yn rhwydd wrth gyrraedd.

Pa ddeunyddiau y ceir eu hailgylchu yn y Canolfannau Ailgylchu Cymunedol yn Llandudwg, Maesteg a Brynmenyn?

Mae rhestr lawn o’r deunyddiau y ceir eu hailgylchu yn y safleoedd ar gael yma.

Rwy'n gyrru fan. A oes angen i fi wneud cais am drwydded tipio i fynd â gwastraff i Ganolfan Ailgylchu Gymunedol?

Oes, mae angen trwydded tipio er mwyn mynd â fan (hyd at faint transit) i mewn i ganolfannau ailgylchu cymunedol Llandudwg a Maesteg.

Yn ôl i’r brig